أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
887
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
مىكنند 20 . [ در پى آنها ] كزنكبين 21 ، جوزجندم و بيدخشت 22 است . ( 1 ) . يا كهربا از « كاهربا » فارسى - كهربا صمغ فسيل شده درختان برگ سوزنى دوران سوم : Pinites succinifer و P . stroboides است ؛ الجماهر ، 469 ؛ سراپيون ، 306 ؛ ابو منصور ، 481 ؛ ابن سينا ، 340 ؛ ميمون ، 149 . ( 2 ) . ايليقطرن - يونانى . ( 3 ) . القطرون ، نك . يادداشت 2 . ( 4 ) . ادمنطوس - يونانى ، قس . بر بهلول ، 17 565 . در شمارهء 88 الماس چنين ناميده شده است . در پى آن باز هم « القطرون » تكرار شده است . ( 5 ) . دقتا ، قس . بر بهلول ، 1 590 ؛ الجماهر ، 198 : دقنا . ( 6 ) . حياثوافرا ، الجماهر ، 198 : حيانوفرا . ( 7 ) . الخرز ، نسخهء فارسى : سرى گويد كهربا نوعى است از مهرها كه به واسطهء آب بر ساحل دريا مغرب [ مديترانه ] مىافتد . ( 8 ) . بحر العرب ، الجماهر ، 198 : بحر المغرب ، و در آنجا اين سخنان به حمزه نسبت داده مىشود . ( 9 ) . الحور الرومى ، نك . شمارهء 278 . در الجماهر ، 199 و 472 ، يادداشت 21 « حوز » و به معناى « اصطرك » - Styrax officinalis تعريف شده است . ( 10 ) . ديوسكوريد ، I ، 89 . ( 11 ) . نسخهء الف : فى دفع مضرة العين ، الجماهر ، متن عربى ، 210 : دفع مضرة عين العائن - « دفع زيان چشم بد » . نسخهء فارسى : به واسطهء او كاه و خس را از چشم بيرون كنند . ( 12 ) . جاذب التّبن - ترجمهء مستقيم « كهربا » فارسى . ( 13 ) . و هو معدنى ، نسخهء فارسى : جوهر كهربا معدنى است نه نباتى . ( 14 ) . جذّاب الحشيش . ( 15 ) . القهربا و الكاربا - گونههاى نوشتار كهربا . ( 16 ) . نسخهء الف : سونده و بنا ، نسخهء پ : سونده و ينا ، نسخهء فارسى : اهل هند او را كيرنيا گويند . ( 17 ) . زكى وليدى مىپندارد كه در اينجا « بلغار ولگانه بلغار دانوب » را در نظر دارد - بلغار اتل ليس بلغار طونا ، Picture ، 134 ، يادداشت 2 . ( 18 ) . نسخهء الف : شير و خشت ، بايد خواند شيرخشت - معرب « شيرخشك » فارسى ( II , Vullers ، 495 ) - منّ بيد Salix rosmarinifolia L . ؛ سراپيون ، 360 ؛ ابن سينا ، 702 . ( 19 ) . الطرحهاله ، بايد خواند الطرجهالة - كاسه ، قدح ، جام ؛ II , Dozy ، 30 . زكى وليدى پيشنهاد مىكند بخوانيم « ترخانه » ، « ترخوانه » و « طرخانه » ، كه به معناى « نوعى خوراك » است ؛ Picture ، 134 ، يادداشت 6 .